تاپ تو  

    بهترین مرجع تصویری کشور

درختی نیکو منظر بر خاک عرش

بوسیله | اردیبهشت ۱۳, ۱۳۹۴ | بدون دیدگاه


درختی نیکو منظر بر خاک عرش

در خانه امام علی بن ابی ‏طالب علیه السلام، از فاطمه اطهر علیه السلام فرزند دختری به دنیا آمد که او را «زینب» نام نهادند، فرزندی که نه تنها زینت پدر شد، بلکه در تاریخ پرفراز و نشیب پس از پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله توانست در بزرگترین حماسه نبرد حق علیه باطل، نقشی مهمّ و سرنوشت ‏ساز داشته و پیام ‏رسان انقلاب عاشورا باشد و برای همیشه تاریخ، مسلمانان را مدیون فداکاری، ایثار و شهامت خویش سازد.

 

نامی از ملکوت

زینب در لغت به معنای درخت نیکو منظر آمده و مخفف «زین و أب» یعنی زینت پدر است. هنگامی که حضرت زینب علیهاالسلام متولد شد مادرش حضرت زهرا علیهاالسلام او را نزد پدرش امیرالمومنین علیه السلام آورده گفتند: این نوزاد را نامگذاری کنید!

حضرت امیر علیه السلام فرمودند: من از رسول خدا جلو نمی ‏افتم.

در این ایام حضرت رسول صلی الله علیه وآله در مسافرت بودند، پس از مراجعت از سفر، امیرالمومنین علیه السلام به حضرت عرض کردند: یا رسول الله! نامی برای نوزاد انتخاب کنید. رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: من به پروردگارم سبقت نمی‏ گیرم. در این هنگام جبرییل فرود آمده سلام خداوند بزرگ را به پیامبر ابلاغ فرمود و گفت:

نام این نوزاد را زینب بگذارید! خداوند این نام را برای او برگزیده است.

بعد مصایب و مشکلاتی را که بر آن حضرت وارد خواهد شد، بازگو کرد. پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله گریست و فرمود: هر کس برای این دختر بگرید مانند کسی است که برای برادرانش حسن و حسین علیهماالسلام گریسته باشد.

بنابراین، نام زیبای زینب از جانب ساحت اقدس الهی برگزیده شد. در مورد کنیه‏ های ایشان نیز «ام کلثوم» و «ام عبدالله» ذکر شده که روی این نقل زینب «ام کلثوم کبری» است. در این میان حضرت زینب علیهاالسلام دارای القابی به این شرح است:

عالمه غیر معلمه (دانای نیاموخته)

کعبه الزرایا (قبله رنج‏ ها)

نایبه الزهراء علیهاالسلام (جانشین و نماینده حضرت فاطمه علیهاالسلام)

نایبه الحسین علیه السلام (جانشین و نماینده حضرت امام حسین علیه السلام)

عدیله الخامس من اهل الکساء (همتای پنجمین نفر از اهل کساء)

کفیله السجاد علیه السلام (سرپرست حضرت امام سجاد علیه السلام)

ولیده الفصاحه (زاده ی شیواسخنی)

فصیحه (سخنور گویا)

الفاضله (بانوی بافضیلت)

الکامله (بانوی تامّ و کامل)

عقیله بنی هاشم (زن بزرگ و ارجمند)

بر کسی پوشیده نیست که نقل چنین خطبه ‏ای از طرف دختری که در سن پنج یا شش سالگی است و حفظ آن کلمات با آن همه بلاغت و جامعیت دلالت بر کمال رشد و فهم و علم و دانایی و فوق العادگی او می ‏کند

کودک استثنایی

‏دختر بزرگوار امیرالمومنین و فاطمه زهرا علیهماالسلام با اینکه پنج یا شش سال بیشتر از عمر مادر عزیزش را درک نکرد و در همان سنین کودکی، مادر خود را از دست داد اما در همان مدت اندک چنان تربیت شده بود که از حضرت فاطمه علیهاالسلام حدیث و روایت نقل کرده و عده ای از تاریخ نویسان و محدثین سند خطبه «فدک» را به همین بانوی بزرگوار یعنی حضرت زینب علیهاالسلام رسانده و از او نقل کرده ‏اند. به عنوان نمونه ابوالفرج اصفهانی، مورخ مشهور، در مقاتل الطّالبیین می ‏نویسد:

زینب همان زنی است که ابن عباس خطبه فدک فاطمه علیها السلام را از او روایت کرده است و در آغاز خطبه گوید: این خطبه را عقیله ما زینب دختر علی علیهاالسلام برای ما روایت کرد.(مقاتل الطالبین: ‏۸۹(۱

از میان محدثان، مرحوم شیخ صدوق نیز در کتاب علل در باب علل الشّرایع و اصول الاسلام بخشی از اوایل خطبه فدک را که در آن علل احکام ذکر شده نقل می‏کند.(علل الشرایع: ‏۱/‏۲۳۶)

بر کسی پوشیده نیست که نقل چنین خطبه ‏ای از طرف دختری که در سن پنج یا شش سالگی است و حفظ آن کلمات با آن همه بلاغت و جامعیت دلالت بر کمال رشد و فهم و علم و دانایی و فوق العادگی او می ‏کند.

در این رابطه حدیث دیگری است که شیخ جعفر نقدی در کتاب زینب کبری علیهاالسلام نقل کرده که روزی امیرالمومنین علیه السلام زینب علیهاالسلام را که در سن طفولیت به سر می ‏برد روی زانوی خود نشاند و به او فرمود: بگو «احَد» یعنی یکی، زینب علیهاالسلام گفت: «احد» بعد فرمود: بگو «اثنین» یعنی دو تا، زینب ساکت شد، امام علی علیه السلام به او گفت:سخن بگو! زینب علیهاالسلام گفت: زبانی که به گفتن یکی گردش کرده چگونه دو تا بگوید؟ امیرالمومنین علیه السلام دختر خود را به سینه چسبانید و او را بوسید.

ازدواج با یادگار طیّار

ازدواج با یادگار طیّار

ازدواج با یادگار طیّار

در میان یاران و نزدیکان امیرالمۆمنین علیه السلام افراد زیادی آرزوی رسیدن به افتخار همسری عقیله بنی ‏هاشم حضرت زینب کبری علیهاالسلام را داشتند ولی هرگاه نزد امیرالمۆمنین علیه السلام از این مقوله سخن به میان می ‏آوردند با مخالفت آن حضرت مواجه می ‏شدند تا آنکه عبداللَّه بن جعفر بن ابی‏طالب – برادرزاده امیرالمۆمنین علیه السلام –  برای این منظور قدم پیش نهاد و از سوی خود کسی را برای خواستگاری به خانه آن حضرت فرستاد. امام علی علیه السلام تقاضای او را پذیرفت و مهریه او را نیز – مانند مهریه مادرش فاطمه علیهاالسلام –  چهارصد و هشتاد درهم – قرار داد.

در تعداد فرزندان حاصل از این ازدواج، بر طبق روایت اعلام الوری، سه پسر به نامهای علی و جعفر و عون و یک دختر به نام ام کلثوم ذکر شده است.

زینب همان زنی است که ابن عباس خطبه فدک فاطمه علیها السلام را از او روایت کرده است و در آغاز خطبه گوید: این خطبه را عقیله ما زینب دختر علی علیهاالسلام برای ما روایت کرد

از مدینه تا مدینه

در مورد سن عقیله بنی ‏هاشم علیهاالسلام نمی ‏توان به تحقیق حکمی نمود و دلیلی بر تعیین سن عمر شریفش نیست. البته با قرائنی می توان به حدسیاتی توجه کرد. چراکه ولادتش در مدینه طیبه بود و همانجا در خدمت جد و پدر بزرگوارش زندگی می‏ کردند، تا وقتی پدر بزرگوارش در کوفه مستقر گردید، زینب علیهاالسلام نیز در کوفه رحل اقامت کرد و پس از شهادت پدر که اهل بیت علیهم السلام به مدینه بازگشتند وی نیز مراجعت فرمود، تا آنجا که در خدمت حضرت سیدالشهداء علیه السلام به کربلا رفت. اما آنچه که قابل توجه است اینکه در سفر کربلا عمرش از پنجاه سال افزون بوده است زیرا ولادت با سعادت برادر والاگهرش حضرت سیدالشهدا علیه السلام در سال سوم هجری بوده و با ولادت حضرت زینب علیهاالسلام مولود دیگری فاصله نبوده است.

اما سال وفات آن حضرت به کلی مجهول است. آن حضرت در سفری با شوهر خود، عبدالله بن جعفر، به شام رفته است و در همان زمان وفات یافته است و در نزدیکی شهر دمشق در «راویه» مدفون گردیده است، ولی به لحاظ قرائن تاریخیه بعید نیست بلکه ظاهر همین است که عمر شریفش از ۶۰ سال گذشته و به ۷۰ سال نرسیده بوده است.

در حال حاضر، بنا بر برخی نقلهای تاریخی، قبر شریف آن حضرت در دمشق معروف است و مزار عاشقان خاندان عصمت و طهارت علیهم السلام می باشد.  حضرت زینب علیهاالسلام در دمشق «ست» ‏نامیده می شود که ظاهرا مخفف سیده است.

 ابوالفضل صالح صدر           

بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان

 

شما باید شما وارد شدید to post a comment.

کپی رایت برای تاپ تو